تاریخ :  ۱۳٩۳/٦/۸
نویسنده :  مجید قرنجیک

نقش کارآفرینان محلی در توسعه روستاهای مناطق گرم و خشک

(مطالعه موردی: منطقه خور و بیابانک)

(ارائه شده در اولین همایش ملی نقش کارآفرینی در تحقق حماسه اقتصادی، اسفند 1392، دانشگاه ملایر)

دکترمهدی رمضان زاده لسبوئی

دکتر محمد سلمانی

عبدالمجید قرنجیک

××××××××××××××××××

چکیده

به نظر بسیاری از صاحب نظران، کارآفرینی نیرو محرکه تغییرات اقتصادی و اجتماعی می باشد. در عصر حاضر کارآفرینان سنگ بنا و شالوده سیستم اقتصادی هر کشور به شمار می روند. کارآفرینی با ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی – فرهنگی و محیطی امروزه به عنوان یکی از برنامه های اصلی توسعه ای برای دولت ها محسوب می شود. کار آفرینی در نواحی منزوی هم در دهه اخیر مورد توجه قرار گرفته است. هدف اصلی مقاله حاضر بررسی و عملکرد کارآفرینی گردشگری در نواحی روستایی شهرستان خور و بیابانک می باشد. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی با تاکید بر پیمایش میدانی می باشد. اطلاعات جمع آوری شده بعد از کد گذاری و با توجه به ماهیت داده ها در دو محور توصیفی و تحلیلی مورد پردازش قرار گرفته است. در بخش توصیفی میانگین و توزیع فراوانی داده ها و در بخش استنباطی بر اساس نیاز پژوهش از آزمون های آماری استفاده شده است. نتایج تحقیق بیانگر آن است دموگرافی کارآفرینان متنوع و از سنین مختلف، جنسیت و شغل های مختلف است. و نیز نتایج بیانگر ان است که بین کارآفرینی و ابعاد اجتماعی و اقتصادی رابطه معناداری وجود دارد.

واژگان کلیدی: توسعه گردشگری، کارآفرینی، نواحی روستایی، مناطق بیابانی، شهرستان خور و بیابانک.

ادامه و دانلود متن کامل مقاله


مقدمه

اقتصاددانان و صاحب نظران معتقدند که کارآفرینان محور توسعه اقتصادی بوده و با تخریب روش کهنه و ناکارآمد قبلی و جایگزینی آنها با شیوه‌های کارآمد و نوین، به نظام اقتصادی، پویایی و حیات می‌بخشند. همچنین بدلیل اینکه مشخصه اصلی کارآفرینی را نوآوری می‌دانند لذا معتقدند که کارآفرین با ارائه محصولات و خدمات جدید می‌تواند جامعه را به سمت پیشرفت و توسعه سوق دهد. یعنی کارآفرین با ترکیب دانش،نوآوری، مدیریت و منابع و یا با استفاده از منابعی که تا بحال مورد بهره‌برداری قرار نگرفته است روش‌های جدید را ارائه و موجب تحول درجریان زندگی بخصوص عملکرد علمی واقتصادی می‌شود. آنها معتقدند که کارآفرینی سه نتیجه مفید برای جوامع دارد:1- زمینه سازی اشتغال مفید، مولدو پایدار2- نوآوری‌های تاثیرگذار در عرصه های علمی و اقتصادی و3- ایجاد ثروت و رفاه.

بنابراین، امروزه حمایت وگسترش از کارآفرینی بعنوان یک استراتژی و راهبرد در توسعه، شکوفایی و رشد جوامع انسانی  تبدیل گشته است که از طریق آن، همه عوامل و منابع و امکانات یک جامعه مورد هدف قرار گرفته ودر یک روند تکاملی در جهت نیل به آرمان‌های بلند اجتماعی بسیج میگردد و منشاء بسیاری از آثار و پیامدهای مثبت اقتصادی – اجتماعی می‌گردند.

نقش و جایگاه روستاها در فرایندهای توسعه اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در مقیاس محلی، منطقه ای، ملی و بین المللی و پیامدهای توسعه نیافتگی مناطق روستایی چون فقر گسترده، نابرابری فزاینده، رشد سریع جمعیت، بیکاری، مهاجرت، حاشیه نشینی شهری و ... موجب توجه به توسعه روستایی و حتی تقدم آن بر توسعه شهری گردیده است(ازکیا، 1383، 16).

بنابراین به دلیل بیکاری بالا، خصوصا در نواحی روستایی، برای رسیدن به توسعه پایدار و همه جانبه و همچنین برای کاهش فقر، بیکاری و جلوگیری از مهاجرت بی‌رویه روستاییان به شهرها توجه به اصل مکمل بودن توسعه فضاها یعنی توسعه همزمان شهر و روستا ایجاب می‌کند که به مقوله توسعه کارآفرینی روستایی توجهی ویژه شود. همانطوری که امروزه تمامی کشورهای پیشرفته برای افزایش مشارکت، کاهش فقر و بیکاری به کارآفرینی بویژه کارآفرینی روستایی توجه خاصی دارند. پس با توجه به بحث های فوق، کارآفرینی در محیط های روستایی می تواند با شناسایی فرصت های جدید و نوآوری در استفاده از منابع و فرصت های موجود زمینه برای رشد و شکوفایی فعالیت های متنوع فراهم آمده و این امر باعث ایجاد اشتغال مولد و پایدار در محیط های روستایی می گردد. امروزه یکی از راهبردهای موثر در جهت  توسعه همه جانبه و پایدار این نواحی، استفاده از مشارکت و توانمندیهای مردم خصوصا روستاییان برای عمران و توسعه مناطق روستایی در تمام ابعاد آن است که مهم ترین ابزار اصلی نیل به این مقصود را می توان در تشکیل سازمانهای مردم نهاد (NGOs) دانست که بر اساس نیاز و توانایی گروه های مختلف ساکن روستا، در موضوعات متنوع و ضروری محیط بومی و محلی، جهت اجرای برنامه های توسعه ای روستاها ایجاد می گردد.

توسعة روستاها در مقایسه با گذشته، پیوند گسترده‌تری با  مفهوم کارآفرینی یافته است. در حال حاضر مؤسسات و اشخاص صاحبنظر در توسعة روستایی، ایجاد کارآفرینی را  بعنوان یک شیوه مداخله جویانه توسعه می دانند که قادر است روند توسعه روستاها را تسریع بخشد.  علاوه بر این،  ضرورت  ارتقاء کارآفرینی در روستاها نیز مورد توجه قرار گرفته است به گونه ای که  آژانسهای توسعه، کارآفرینی روستایی را همانند یک پتانسیل ایجاد فرصتهای شغلی وسیع  تلقی کرده، سیاستمداران آن را به عنوان راه حل کلیدی جلوگیری از آشفتگی روستایی شناخته و کشاورزان آن را به عنوان ابزاری برای بهبود درآمدهای کشاورزی در نظر گرفته و زنان آنرا به عنوان امکان کار در مجاورت منازلشان تلقی می کنند که  این شیوه  باعث ایجاد استقلال، عدم وابستگی و کاهش نیاز شدید آنان به حمایتهای جامعه می‌شود. البته برای تمامی این گروهها، ایجاد کارآفرینی و اشتغال، وسیله‌ای برای بهبود کیفیت زندگی افراد، خانواده‌ها و اجتماعات  مورد نظر می باشد که در نتیجه تعامل آن ایجاد محیط و اقتصاد سالم می باشد (پاسبان، 1382، 83). کارآفرینی روستایی از جمله مباحثی است که طی دهه های اخیر و به دنبال افزایش جمعیت روستائی و لزوم دسترسی به فرصت‌های شغلی برای جوانان روستایی بسیار مورد توجه متولیان امر قرار گرفته‌است. تخصیص اعتبارات خاص به این امر و پرداخت تسهیلات مالی و حمایت های قانونی، زمینه گسترش این فعالیت‌ها را در عرصه‌های روستایی شدت بخشیده لیکن این که انجام این‌گونه طر‌ح‌ها تا چه میزان بازدهی داشته و آیا به صرف نتایج مثبت اقتصادی، تأثیرات اجتماعی و به ویژه محیطی آن‌ها در مناطق دارای درجه ریسک و آسیب‌پذیری همچون مناطق خشک چه بوده، در حاشیه قرار می‌گیرد.  نواحی روستایی شهرستان خور و بیابانک با برخورداری از ظرفیت های موجود در زمینه گردشگری به خصوص در زمینه اکوتوریسم در دهه اخیر مورد توجه گردشگران و نیز سرمایه گذاران بخش خصوصی قرار گرفته است. از زمینه های موفق می توان به بازسازی خانه های قدیمی و در حال تخریب برای ایجاد اقامتگاه اشاره نمود. حال هدف اصلی مقاله حاضر ارزیابی این دسته از طرح‌ها از ابعاد مختلف بوده و تلاش دارد تصویر واقع‌بینانه‌ای را به دست دهد.

 

دانلود متن کامل مقاله

 



:: برچسب‌ها: مقالات جغرافیا, برنامه ریزی روستایی, گردشگری, کارآفرینی
دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه خوارزمی. ضمنا از بازدیدکنندگا محترم وبلاگ تقاضا دارم در صورتی که مشکلی در مشاهده ی مطالب یا دانلود فایل ها دارن، از طریق ایمیل به من اطلاع بدن. ممنون
  :: مجید قرنجیک
Locations of visitors to this page :. چت با مديريت .:
کد وضعيت ياهو در وبلاگ