تاریخ :  ۱۳٩٤/٧/۳٠
نویسنده :  مجید قرنجیک

تبیین تحولات نظام زراعی، عوامل و نتایج آن (مطالعه موردی: شهرستان ترکمن، استان گلستان، 90-1370)

(چاپ شده در فصلنامه روستا و توسعه، سال 18، شماره 2، 1394، صص 153-172)
حسن افراخته: استاد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی
عبدالمجید قرنجیک: دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی

چکیده:

نظام زراعی به عنوان پدیده‌ای جغرافیایی، متناسب با شرایط مکانی، اقتصادی و اجتماعی تحول می‌پذیرد. این تحول بر حسب دلایل اولیه منجر به عواقب خاصی می‌شود. هدف تحقیق حاضر بررسی تحول نظام زراعی، عوامل و عواقب آن براساس ویژگی‌های نظام زراعی شهرستان ترکمن در سال‌های 1370تا 1390 است. تغییرات عمده‌ای که در الگوی زراعی و به ویژه نوع کشت، در طی این دوره در قلمرو مورد مطالعه صورت گرفته حاکی از جایگزینی تدریجی نظام زراعی پنبه با نظام‌های دیگر و به‌ویژه گندم است. جامعه‌ی نمونه‌ی تحقیق را دهستان جعفربای جنوبی تشکیل داده است. داده‌های مورد نیاز تحقیق از طریق مصاحبه با نخبگان محلی جمع‌آوری شده و بر اساس"روش نظریه ‌مبنا" مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفته‌است. نتیجه نشان می‌دهد که الگوی کشت منطقه به تبعیت از سیاست‌گذاری دولت، بازدهی زمین و محصول، درآمد کشاورزان و تقاضای بازار دچار تحول شده است. امروزه،  کشت گندم و جو به دلیل سیاست‌های حمایتی دولتی در زمینه‌ی تضمین خرید دولتی به همراه بازار آزاد،  کشت برتر منطقه است. زارعان با توجه به  بازار فروش، به تنوع کشت پرداخته تا درجه‌ی خطر پذیری کشت را کاهش دهند. تحول نظام زراعی برخی عواقب منفی را نیز به دنبال داشته است. حذف تولید پنبه منجر به تعطیلی کارخانه‌های فرآوری محصولات مربوط شده که خود از نظر توزیع  درآمد و گسترش فعالیت‌های جنبی اثرات منفی داشته و نیز برخی آداب و رسوم سنتی مثبت نظیر کار جمعی و همیاری محلی را در ناحیه از بین برده است.

واژگان کلیدی: نظام زراعی، تحولات اقتصادی- اجتماعی، دهستان جعفربای جنوبی.

ادامه و دانلود متن کامل مقاله



:: برچسب‌ها: مقالات جغرافیا, برنامه ریزی روستایی, بندرترکمن, نظام زراعی
دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه خوارزمی. ضمنا از بازدیدکنندگا محترم وبلاگ تقاضا دارم در صورتی که مشکلی در مشاهده ی مطالب یا دانلود فایل ها دارن، از طریق ایمیل به من اطلاع بدن. ممنون
  :: مجید قرنجیک
Locations of visitors to this page :. چت با مديريت .:
کد وضعيت ياهو در وبلاگ